droge huid verzorgen verzorging

Hoe verzorg ik mijn droge huid?

Een droge huid is een verschijnsel dat de laatste decennia steeds meer voorkomt bij mensen. Met name na het douchen ervaren mensen een droge, trekkerige huid en ze gebruiken er  weer allerlei middelen voor om dit gevoel tegen te gaan. Maar hoe zit het nu werkelijk met een droge huid én wat is nu de beste wijze om zo’n gevoelige huid te verzorgen? In dit achtergrondartikel lees je hier meer over.

Foutieve adviezen door drogisterijmedewerkers

In de voorbereiding voor dit artikel heb ik diverse drogisterijen bezocht en daarbij heb ik mij voorgedaan als klant. In alle adviesgesprekken besprak ik de case: “Ik heb na het douchen een droge, trekkerige huid. Welk product kan ik het beste gebruiken?” In  totaal heb ik 45 verschillende filialen van verschillende landelijke ketens bezocht in het afgelopen half jaar. In slechts één geval heb ik een fysiologisch juist advies ontvangen. In alle andere gevallen niet. Bij verschillende medewerkers vroeg ik ook door naar de werkzame stof van een verzorgend product, waarbij ik constateerde dat geen enkele medewerker eigenlijk de vereiste achtergrondinformatie paraat had. Vaak kwam iemand met een verhaal dat de huid droog werd bij het douchen en dan aangevuld moest worden met vocht. In één van mijn bezoeken werd door de drogisterijmedewerker aangegeven dat ze mij wel kon vertellen wat de werkzame ingrediënten waren, maar dat het mij toch niets zou zeggen. Ik vind het erg jammer dat gediplomeerde drogisterijmedewerkers zo slecht op de hoogte zijn van ons grootste orgaan: de huid.

Hoe ziet de huid eruit?

Huidlagen hoe verzorg ik mijn huidOnze huid heeft verschillende lagen. De epidermis (opperhuid) is de buitenste laag die je feitelijk kunt zien en ook de laag die je ook daadwerkelijk verzorgt. Deze laag bestaat zelfweer uit vijf andere lagen. Wat wij als eerste zien (dus van buiten naar binnen) is de stratum corneum (ook wel hoornlaag genoemd), gevolgd door de stratum lucidum (alleen in de handpalmen en voetzolen), stratum granulosum, stratum spinosum en stratum basale (kiemlaag). Deze staan ook afgebeeld in de afbeelding. De stratum coneum bevat met name dode huidcellen, die je bijvoorbeeld verwijdert bij het scrubben. De functie van onze huid is vooral ons eigen lichaam te beschermentegen invloeden van buiten, zoals infecties, bacteriën en ander vuil, maar ook dient de huid bijvoorbeeld om water af te stoten. De huid heeft dan ook een natuurlijke barrièrefunctie die voornamelijk bestaat uit lipiden (vetachtige cellen) en voor slechts een heel klein gedeelte uit water. Er zijn cijfers bekend dat slechts 10% van de epidermis bestaat uit vocht, terwijl de resterende 90% bestaat uit verschillende soorten lipiden en eiwitten.

Te vaak douchen

In de hedendaagse maatschappij vinden veel mensen het gewoon dat je tenminste twee tot drie keer per week onder de douche stapt. Met een fijne bad- en doucheschuim maak je jezelf schoon. Na het douchen droog je jezelf af en je komt tot de conclusie dat je huid trekt. De eerste adviezen om een droge huid te behandelen hebben betrekking op het douchen. Allereerst: douche niet te warm. Daarnaast worden wij mensen doorgaans niet meer vies zoals jaren geleden. Toen waren veel mensen op het land aan het ploegen en die kwamen natuurlijk onder de modder terug. Veel beroepen zijn vandaag de dag veel schoner dan voorheen. Als we kijken naar de huid, helemaal als je een droge huid hebt of daar aanleg voor hebt, dan is het maximaal één maal per week douchen ruim voldoende als je daarbij een  zeepachtig product zoals shampoo gebruikt. Wil je tussentijds toch even een verfrissende douche nemen: gebruik dan geen reinigers, maar alleen water op een lauwe temperatuur.
Te vaak of te lang douchen beschadigt de natuurlijke huidbarrière, helemaal bij het gebruik van zeepachtigen die vetcellen letterlijk aan de huid onttrekken. Het gevolg daarvan is juist ná het douchen dat je een droge, trekkerige huid voelt. De huid zou dan onder normale omstandigheden dit zelf weer gaan herstellen, mits je de huid de tijd en gelegenheid hiertoe geeft.

Wat is dan het juiste advies wat gegeven had moeten worden?

We weten inmiddels dat de epidermis vooral uit lipiden bestaat en voor maar een klein deel uit waterstof/vocht. Zoals besproken, ligt de oorzaak van een droge, trekkerige huid na het douchen in het feit dat de huid te weinig lipiden heeft en daardoor niet meer soepel voelt. Het meest voor de hand liggende advies op basis van het (fysiologische) proces is dan ook dat de vetbalans weer wordt hersteld. Daarnaast zou ik adviseren dat je minder vaak doucht met warm/heet water en zeep, waarbij één maal per week voldoende is. En wanneer er dan na het douchen toch een droge huid ontstaat, is het ideaal als je met een vette stof de huid lekker inmasseert. Dit kan vrijwel elk vet product zijn. Je kunt bij wijze van spreken de olijfolie uit de keuken pakken en dit gebruiken, omdat het ook een vette stof bevat. De goedkopere zonnebloemolie daarentegen is minder geschikt, omdat zonnebloemolie niet goed in de huid trekt en meer waterig is qua structuur en feeling.
Een drogist is een commerciële organisatie en is dus zeker gebaat bij winst maken. Dus vanuit hun perspectief zou het beter zijn om een product te verkopen. Wat zouden zij dan kunnen verkopen wat ook nog eens past bij de indicatie? Dan zou de (drogisterij)medewerker een massageolie, huidolie of babyolie moeten adviseren. Het belangrijkste hierin is dat het hoofdbestanddeel een vetachtige stof betreft en géén “aqua” (water) als hoofdingrediënt. Iets wat vaak wel zit in bodylotions of dag- en nachtcrèmes. Deze producten raad ik dan ook af bij een droge huid, want deze middelen zijn eigenlijk alleen geschikt bij een normale of vette huid.
Ook zou de medewerker ervoor kunnen kiezen om een badolie te gebruiken. In de badolie zit tevens een emulgator waardoor je deze ook onder de douche kunt gebruiken aan het einde van je douchebeurt: je kunt je ermee insmeren. Wanneer je dan klaar bent met douchen, is het wel van wezenlijk belang dat je in plaats van je droog wrijven, jezelf droog dept om te voorkomen dat je alle olie er weer direct af haalt met je handdoek.
Daarbij zorgen de vetten op de huid er tevens voor dat het volume aan vocht in de huid behouden blijft en dat er een mooie balans blijft tussen de hoeveelheid vocht en vet. Zou er geen barrière zijn vanuit de lipiden, dan zou het vocht verdampen en is het gevolg dat ook de huid vochtarm wordt.
Bij gebruik van een massage- of huidolie zou je ook nog glycerine kunnen toevoegen. Deze stof bindt waterstofmoleculen aan zich, waardoor vochtcellen nog beter behouden blijven op de huid.

De verwarring van vocht in de huid

De oorzaak van de verwarring is vaak het feit dat wij verschillende huidlagen hebben: de epidermis als de buitenste laag, maar daaronder heb je nog de dermis en het bindweefsel. Juist in deze lagen is het vochtgehalte een stuk hoger, wat kan oplopen tot 65%. Echter, anders dan wordt gesuggereerd worden deze lagen van de huid en weefsel niet gevoed met vocht van buitenaf door een verzorgingsproduct, maar van binnenuit. Om die vochtbalans in orde te houden is het van wezenlijk belang om dagelijks voldoende te drinken, waarbij de aanbeveling geldt van 1,5 tot 2 liter per dag aan vocht. Als je daarnaast veel vochtontrekkende dranken consumeert, zoals cafeïnebevattende dranken en alcohol, dan is het verstandig dit te compenseren met bijvoorbeeld water. Echter, er bestaat geen enkele mogelijkheid dat vocht vanaf de epidermis naar binnen toe zou werken. In dat geval zou je ook even je handen onder de kraan kunnen doen en dan zou  je lichaam weer voorzien van vocht zijn. Dit is echter zowel anatomisch als fysiologisch niet mogelijk. Juist omdat onze huid een barrièrefunctie heeft dankzij een laag die vooral uit lipiden bestaat, zal dit water afstoten (tenzij er eerst vocht is en daarop lipiden).

Misverstand: de huid moet ademen

Eén van de andere veelgehoorde misverstanden tijdens mijn bezoeken bij drogisterijen is dat het product in kwestie zou helpen om de huid te ademen. Hier kan ik eigenlijk heel duidelijk over zijn: de huid kan namelijk niet ademen. Strikt genomen is ademen een proces waarbij lucht komt kijken, iets waarbij onze huid helemaal niets kan. Het enige orgaan in het menselijk lichaam zijn de longen die ons lichaam helpen ademen en die zorgen op hun beurt samen met het hart dat zuurstofrijk bloed naar de organen (zoals de huid) kan worden gestuurd. Had de huid wél kunnen ademen, dan hadden wij onze longen niet nodig en kon de huid deze functie wel overnemen.

Huidlagen hoe verzorg ik mijn huidWaar het vaak mee wordt verward is dat de huid wél kan dehydrateren. De huid speelt namelijk een belangrijke rol als het gaat om het peil houden van de inwendige temperatuur. Wanneer wij te warm zijn (bijvoorbeeld bij of na inspanning), dan produceert ons lichaam zweet. Dit is echter enkel alleen vanuit onze zweetklieren van binnen naar buiten toe en niet andersom. Dit proces heeft echter ook niets te maken met enige vorm van ademhaling, doordat dit proces iets te maken heeft met de warmte en vochtregulatie, zoals afgebeeld op de afbeelding.

Fysiologisch kan de huid dus al niet ademen. Wanneer een medewerker aangeeft dat een verzorgingsproduct helpt om de huid te laten ademen, dan zou ik mezelf alvast ernstig achter de oren krabben. Daarnaast zorgt een product er niet voor dat je beter dehydrateert. Daar is maar één remedie voor: voldoende drinken, zodat je je lichaam alle mogelijkheid geeft ook te kunnen dehydrateren.

Zorgt de barrièrelaag dan niet dat het vocht tegengehouden wordt?

Nee, dit is niet het geval. De barrièrelaag is zo gemaakt dat zweet wél naar buiten toe kan komen, maar dat stoffen niet naar binnen kunnen komen.

De huid is lui

Een van de lichamelijke eigenschappen is dat ons lichaam eigenlijk maar heel lui is. Dat wil zeggen: wanneer je zelf telkens een verzorgend product gebruikt (ongeacht wat het is) om een stof toe te voegen, dan maakt het lichaam hiervan zelf minder aan. Het lichaam heeft inmiddels toch al geleerd dat de stof wordt toegevoegd. Uiteindelijk zou het de wens moeten zijn dat je lichaam vanuit zichzelf kan functioneren. Wanneer je van plan bent structureel iets te doen aan je huid, dan is het belangrijkste om je lifestyle aan te passen, dus niet vaker dan eens per week douchen/baden met water en zeep. Daarnaast is het van belang om verzorgende producten zo min mogelijk toe te passen, dus alleen te gebruiken als het écht nodig is. Daarnaast is het goed om wanneer je een tijdje een hele droge huid hebt (bv. in het winterseizoen) het gebruik van verzorgende producten in de aanloop naar de warmere periode weer af te gaan bouwen, zodat je lichaam zelf het werk weer gaat doen zoals het behoort te doen.

Uitzonderingen

Toch zijn er enige uitzonderingen op de regel. Bij eczeem, psoriasis en andere huidaandoeningen is er vaak een ander onderliggend probleem. In zo’n geval is het beter om met de behandelend arts te bespreken welke producten je kunt gebruiken. Een vet product, zoals een amandelolie of jojobaolie die neutraal is, is dan één van de betere oplossingen. Wil je toch een geur eraan toevoegen, dan kun je het beste zelf doseren of laten doseren met maximaal 1% aan etherische olie. Ik zou daarin aanbevelen om geen geparfumeerde stoffen toe te voegen en/of synthetische geurstoffen.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *